Infinite Menus, Copyright 2006, OpenCube Inc. All Rights Reserved.

Van boerderijnaam naar familienaam

Lodewijk Napoleon bron: Wikimedia Commons, GNU-licentie, geschilderd door Charles Howard Hodges (1764-1837)

In 1811, toen Nederland een koninkrijk was onder de broer van de machtige keizer Napoleon Bonaparte "Lodewijk Napoleon", werd bij keizerlijk decreet van 18 augustus bepaald dat iedere inwoner van het Rijk verplicht was, wanneer er nog geen achternaam werd gevoerd, er één te kiezen en binnen het jaar te laten registreren in een register van naamsaanneming.

In de noordelijke en oostelijke provincies kende men in die tijd maar weinig achternamen dus velen moesten er zo snel mogelijk één kiezen. Toch waren er velen die het keizerlijk decreet negeerde en geen familienaam aannamen. Ook gebeurde het dat de aangenomen naam naar eigen inzicht werd gewijzigd. Uiteindelijk werd het allemaal erg bont en moest koning Willem I een koninklijk besluit (van 1825) uitvaardigen om aan deze praktijken een einde te maken. Bij wet werd nu bepaald dat alleen de koning bevoegd is om een familienaam (geslachtsnaam) te wijzigen. Voor wijziging kwamen alleen onwelvoeglijke of bespottelijke namen in aanmerking. Ongeveer gelijktijdig werd de burgerlijke stand ingevoerd, waardoor mensen verplicht werden om geboortes, huwelijken en overlijden aan te geven bij de gemeente. Voorheen kon men nog volstaan met een inschrijving in een kerkregister. In de Achterhoek betekende dit dat de mensen die toch al bekend stonden onder hun boerderijnaam deze naam veelal officieel gingen vastleggen. De gewoonte van naamsaanneming op basis van de boerderijnaam is echter nog steeds niet uitgestorven. Dit heeft als gevolg dat mensen in de Achterhoek in de volksmond veelal een andere achternaam hebben dan in praktijk. (Een verschijnsel dat ik van dichtbij meemaak...).

De burgerlijke stand betekende echter nog steeds geen gegarandeerde eenduidigheid. Dit blijkt wel uit het feit dat voorvader Albert (1844 - 1888) in zijn geboorteakte vermeld staat als Klein Kranenbarg, maar als Klein Kranenburg opgegeven staat in zijn overlijdensakte. Dit foutje heeft overigens wel geleid tot mijn huidige achternaam. Lees verder...

vorige pagina | homepage


fotocamera Nieuwe foto's
25-05-2008 · Onlangs heb ik op een zonnige dag nieuwe foto's gemaakt in Kranenburg en omgeving. Klik hier om ze te bekijken.

vergrootglas Zoeken in Genealogiedomein
20-04-2008 · Naast Genlias vormt Genealogiedomein een onmisbare bron van informatie voor genealogisch onderzoek in de Achterhoek. Ik heb een tool ontwikkeld die het doorzoeken van de Vordense DTB-boeken op Genealogiedomein een stuk eenvoudiger maakt. Klik hier om het te ontdekken.

Nieuw! Kleine-Kraneburgs in Duitsland
27-03-2008 · Bij toeval kwam ik erachter dat ook in Duitsland Kleine-Kraneburgs wonen. Al in de zeventiende eeuw kwam deze naam in de omgeving van Bottrop voor. Lees hier het hele artikel.

Pierre Cuypers, bron: Bureau Monumenten & Archeologie (bMA) van de gemeente Amsterdam Cuypersjaar
05-02-2008 · 2007 was het 'Cuypersjaar' ter ere van de architect Pierre Cuypers; de man die verantwoordelijk is voor de meest recente kerk op de Kranenburg. Er is een speciale website geopend met achtergrondinformatie over de kerk in relatie tot dit speciale jaar. Kijk hiervoor op www.cuyperscomplex.nl.

silhouette kraanvogel Poot van de kraanvogel
10-03-2008 · In het Engels gebruikt men voor de term 'stamboom' naast 'family tree' ook wel de term 'pedigree chart'. Deze term is een verbastering van het Franse 'pied de grue' en betekent 'poot van de kraanvogel', naar de typische vertakking van de poot van deze vogel. En laat de kraanvogel nu ook weer verantwoordelijk zijn voor de achternaam waar deze website over gaat.

Druif, bron: Wikimedia Wijn op de Kranenburg
13-02-2008 · Vlak bij Kranenburg, aan de Kostedeweg ligt "Wijngoed Kranenburg". Op ca. 1,5 ha beekklei wordt op milieuvriendelijke wijze druiven verbouwd voor de wijnbouw. Meer informatie staat op de website www.wijngoedkranenburg.nl.

© Jan Klein Kranenburg 2007